Tom 8 (2025)
Artykuły

Ograniczone finansowanie uczniów w edukacji domowej. Implikacje prawne i społeczne w kontekście ostatnich zmian legislacyjnych

Marek Puzio
Instytut na Rzecz Kultury Prawnej Ordo Iuris

Opublikowane 31-12-2025

Słowa kluczowe

  • edukacja domowa,
  • Ministerstwo Edukacji Narodowej,
  • subwencja oświatowa,
  • obowiązek szkolny,
  • finansowanie edukacji,
  • prawo rodziców do wychowania dzieci,
  • prawo oświatowe,
  • dyskryminacja uczniów
  • ...More
    Less

Jak cytować

Puzio, Marek, and Kamila Zduńczyk. 2025. “Ograniczone Finansowanie uczniów W Edukacji Domowej. Implikacje Prawne I społeczne W kontekście Ostatnich Zmian Legislacyjnych”. The Legal Culture 8 (December). https://doi.org/10.37873/legal.2719-8286.144.

Abstrakt

Analiza sposobu finansowania uczniów objętych edukacją domową wskazuje na systematyczne pogarszanie się ich sytuacji od roku 2015, kiedy wprowadzono pierwsze rozróżnienia w finansowaniu uczniów, poprzez nakładanie ograniczeń w finansowaniu uczniów objętych edukacją domową, zwłaszcza mając na względzie zmiany, które mają wejść w życie od 1 stycznia 2026 roku. Zmiany te przewidują obniżenie subwencji oświatowej dla szkół, w których liczba uczniów w edukacji domowej przekroczy 96 osób. Dotychczasowo próg ten wynosił 200 uczniów. Nowe regulacje mogą prowadzić do ograniczenia dostępności tej formy nauki, dyskryminacji uczniów i rodziców oraz naruszenia konstytucyjnych praw, takich jak zasada równości i wolność wyboru formy edukacji. Mając na uwadze rosnące znaczenie i społeczne zainteresowanie edukacją domową, działaniem prospołecznym oraz zgodnym z konstytucyjną zasadą równości byłoby zrównanie zasad finansowania ze środków publicznych edukacji uczniów pobierających naukę w formie stacjonarnej z uczniami realizującymi obowiązek szkolny i obowiązek nauki poza szkołą.

Downloads

Download data is not yet available.

Bibliografia

  1. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, Dz.U. 1997 Nr 78, poz. 483.
  2. Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe, Dz.U. z 2017 r. poz. 59, t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1043.
  3. Ustawa z dnia 17 marca 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo oświatowe, Dz.U. 2021 poz. 762.
  4. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 grudnia 2015 r., Dz.U. 2015 poz. 2294.
  5. Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 21 grudnia 2021 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2022, Dz. U. 2021, poz. 2453.
  6. Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 22 grudnia 2022 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2023, Dz. U. 2022, poz. 2820.
  7. Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 28 lipca 2025 r. w sprawie sposobu podziału łącznej kwoty potrzeb oświatowych między jednostki samorządu terytorialnego w roku 2026, Dz.U. 2025 poz. 1032.
  8. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 kwietnia 2000 r., sygn. Akt K 23/99.
  9. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 lipca 2010 r., sygn. akt K 63/07, OTK-A 2010, Nr 6, poz. 60.
  10. Postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 października 2001 r., sygn. akt SK 10/01, OTK 2001, Nr 7, poz. 225.
  11. Ordo Iuris wzywa Ministerstwo Edukacji do pilnego podniesienia subwencji oświatowej na edukację domową, https://ordoiuris.pl/informacje-prasowe/ordo-iuris-wzywa-ministerstwo-edukacji-do-pilnego-podniesienia-subwencji-oswiatowej-na-edukacje-domowa/ (dostęp:26.09.2025 r.).
  12. Nowa jakość czy patologia? Edukacja domowa w Polsce, Raport Fundacji Edukacji Domowej, Kraków, Sierpień 2023, https://domowa.edu.pl/wp-content/uploads/2023/08/Nowa-jakosc-czy-patologia-Raport-FED.pdf (dostęp:26.09.2025 r.).
  13. Interpelacja nr 10905 do ministra edukacji w sprawie rewizji projektu rozporządzenia ministra edukacji dotyczącego sposobu podziału łącznej kwoty potrzeb oświatowych między jednostki samorządu terytorialnego na rok 2026, szczególnie w zakresie finansowania edukacji domowej,
  14. Odpowiedź na interpelację nr 10905, https://sejm.gov.pl/INT10.nsf/klucz/ATTDKCHZD/%24FILE/i10905-o1.pdf (dostęp: 22.09.2025 r.).
  15. Interpelacja nr 12332 do ministra edukacji w sprawie ograniczeń edukacji domowej i konieczności ochrony praw rodziców i uczniów korzystających z tej formy nauczania.
  16. Zmiana finansowania edukacji domowej. MEN drastycznie obniża kwoty, https://serwisy.gazetaprawna.pl/edukacja/artykuly/9857179,zmiana-finansowania-edukacji-domowej-men-obniza-kwoty.html (dostęp: 23.09.2025 r.).
  17. W. Borysiak, L. Bosek [w:] M. Safjan, L. Bosek (red.), Konstytucja RP. Tom I. Komentarz do art. 1–86, wyd. 1, 2016.